การพัฒนาหลักสูตรอิสลามศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาที่สอดคล้องกับบริบทของสังคมไทย

การวิจัยเพื่อพัฒนาหลักสูตรอิสลามศึกษาในสถาบันอุดมศึกษา ที่สอดคล้องกับบริบทของสังคมไทยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการและความคาดหวังของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย หลักสูตรสามัญบูรณาการอิสลามศึกษา นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย หลักสูตรซานะวีย์ และนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยรังสิตที่มีต่อการเปิดหลักสูตรอิสลามศึกษาในระดับอุดมศึกษา 2) เพื่อเปรียบเทียบความต้องการและความคาดหวังของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย หลักสูตรสามัญบูรณาการอิสลามศึกษากับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย หลักสูตรซานะวีย์ 3) เพื่อพัฒนารูปแบบหลักสูตรอิสลามศึกษาในระดับอุดมศึกษาที่สอดคล้องกับบริบทสังคมไทย และ4) เพื่อพัฒนาหลักสูตรอิสลามศึกษาในระดับอุดมศึกษาที่สอดคล้องกับบริบทสังคมไทย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ได้แก่ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย นักศึกษามหาวิทยาลัยรังสิต และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 945 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 2) แบบสัมภาษณ์ที่ใช้การสนทนากลุ่มย่อย     ผลการวิจัยพบว่า 1) กลุ่มตัวอย่างมีความต้องการรายวิชาในด้านศาสตร์ต่าง ๆ ที่ควรบรรจุไว้ในหลักสูตรอิสลามศึกษาในภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (=3.85) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า รายวิชาด้านศาสตร์การจัดการฮาลาลมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (=4.04) รองลงมา คือ รายวิชาด้านศาสตร์ภาษาอาหรับ ( =3.78) และรายวิชาด้านศาสตร์อิสลามศึกษา มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด ( =3.75)  2) ความคาดหวังที่มีต่อหลักสูตรอิสลามศึกษาในภาพรวม พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความคาดหวังต่อหลักสูตรอิสลามศึกษาอยู่ในระดับมาก ( =4.20) โดยความคาดหวังด้านบุคลากรและคณาจารย์มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ( =4.35) รองลงมา คือ ความคาดหวังด้านคุณลักษณะของบัณฑิตที่พึงประสงค์ ( =4.22) และความคาดหวังด้านหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด (=3.91) 3) รูปแบบหลักสูตรอิสลามศึกษาที่พัฒนาขึ้นมีองค์ประกอบดังนี้       (1) การกำหนดเป้าหมาย (Goal) (2) การวิเคราะห์พื้นฐานและความต้องการ (Analysis) (3) การกำหนดเนื้อหาสาระ (Content) (4) การกำหนดประสบการณ์การเรียนรู้ (Experience) (5) การกำหนดวิธีสอน (Method) (6) การกำหนดสื่อและสิ่งสนับสนุนการเรียนรู้ (Media & Facility) และ(7) การประเมินผล (Evaluation) 4) หลักสูตรอิสลามศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาที่สอดคล้องกับบริบทสังคมไทยประกอบด้วยหน่วยกิตจำนวน 135 หน่วยกิต โดยเน้นด้านศาสตร์การจัดการฮาลาล ภาษาอาหรับ และอิสลามศึกษา