ลักษณะทางภาษาของป้ายชื่อสถานประกอบการในชุมชนเมืองเอก จังหวัดปทุมธานี ที่สัมพันธ์กับภูมิทัศน์ภาษาศาสตร์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิทัศน์ทางภาษา (linguistic landscape) ของป้ายธุรกิจและบริการในพื้นที่เมืองเอกซึ่งเป็นชุมชนที่อยู่อาศัยขนาดใหญ่ในจังหวัดปทุมธานี และวิเคราะห์การใช้ภาษาและความหมายที่ถ่ายทอดผ่านป้ายต่าง ๆ ซึ่งสะท้อนอัตลักษณ์ทางสังคมและวัฒนธรรมของพื้นที่ดังกล่าว การศึกษาใช้ข้อมูลจากป้ายธุรกิจ จำนวน 237 ป้าย ที่คัดเลือกแบบเจาะจงจากถนนสายหลัก 4 สาย ในชุมชนเมืองเอก ข้อมูลจัดประเภทตามลักษณะของธุรกิจและบริการ และนำมาวิเคราะห์ทางสถิติด้วยค่าความถี่และร้อยละ โดยอาศัยกรอบแนวคิดภูมิทัศน์ทางภาษา

ผลการวิเคราะห์พบว่าป้ายธุรกิจในชุมชนเมืองเอกมีการใช้ภาษาทั้งหมด 7 ภาษา ได้แก่ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ภาษาจีน ภาษาญี่ปุ่น ภาษาเกาหลี ภาษาเยอรมัน และภาษาสเปน แสดงให้เห็นว่าเขตชุมชนเมืองเอกเป็นพื้นที่แห่งความเป็นพหุภาษา บ่งชี้ถึงความหลากหลายอันเป็นลักษณะธรรมชาติของภาษาที่เกิดขึ้นกับพื้นที่ดังกล่าว อีกนัยหนึ่งความเป็นพหุภาษามีผลมาจากปรากฏการณ์ “โลกาภิวัตน์” ส่วนการจำแนกป้ายตามธุรกิจและบริการพบว่าสินค้าอุปโภคบริโภคมีจำนวนมากที่สุด รองลงมาคือธุรกิจด้านสุขภาพและความงาม ด้านขนาดและความเด่นชัดของตัวอักษรของป้ายสองภาษาพบว่า พบว่าอักษรภาษาไทยมีขนาดใหญ่และเด่นชัดมากที่สุด ด้านหน้าที่ของภาษาพบว่าข้อความบนป้ายส่วนใหญ่ทำหน้าที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับสินค้าและบริการ รองลงมาคือข้อมูลเกี่ยวกับช่องทางการติดต่อ ส่วนหน้าที่เชิงสัญลักษณ์พบว่าป้ายชื่อร้านที่สอดคล้องหรือเกี่ยวข้องกับธุรกิจ มีจำนวนมากกว่าป้ายชื่อร้านที่ไม่สอดคล้องกับธุรกิจ แสดงให้เห็นว่า ป้ายชื่อสถานที่มีส่วนสำคัญในการสร้างความทันสมัย ความเป็นสากลในการติดต่อสื่อสาร รวมถึงสร้างความโดดเด่นและความดึงดูดใจในการโน้มน้าวให้ผู้คนที่พบเห็นได้เข้ามาเลือกซื้อผลิตภัณฑ์หรือใช้บริการสถานที่ดังกล่าวผ่านการโฆษณาและประชาสัมพันธ์จากชื่อสถานที่

ผลการศึกษายังสะท้อนแนวโน้มด้านพาณิชย์ วัฒนธรรม ความทันสมัย และความเชื่อท้องถิ่นที่มีอิทธิพลต่อพื้นที่ดังกล่าว อีกทั้งยังแสดงให้เห็นบทบาทของภูมิทัศน์ทางภาษาในฐานะเครื่องมือสื่อสารที่เชื่อมโยงอัตลักษณ์ทางสังคมและการตลาดในพื้นที่เมืองเอก