ภาพลักษณ์ของเจ้าอาวาสวัดยะกุฌิ ในนิทานเรื่องเล่า อุจิฌูอิ โมะโนะงะตะริ

摘要

บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาภาพลักษณ์ของเจ้าอาวาสวัดยะกุฌิ ในนิทานเรื่องเล่า อุจิ ฌูอิ โมะโนะงะตะริ เรื่องที่ 55 “เรื่องของเจ้าอาวาสวัดยะกุฌิ” เจ้าอาวาสวัดยะกุฌิ หมายถึง พระซะอิงุเอ็น เป็นบุคคลที่มีตัวตนอยู่จริงในประวัติศาสตร์ ออกบวชเป็นพระในนิกายซันรน จากการศึกษาพบว่า มีตําแหน่ง เป็นเจ้าอาวาสควบคุมดูแลวัด จึงน่าจะเคร่งครัดในหลักคําสอนทางพระพุทธศาสนา แล้วเหตุใดจึงทําเรื่องผิดศีล โดยการนําของวัดไปใช้ส่วนตัว จนยมทูตต้องมารับตัวไปลงนรกในวาระสุดท้ายของชีวิต การศึกษาภาพลักษณ์ ของเจ้าอาวาสในนิทานเรื่องเล่านี้ จึงน่าสนใจอย่างยิ่ง ทั้งในฐานะของผู้ดํารงแนวคิดทางพุทธศาสนา แล้วทําผิด ศีลเสียเอง และในฐานะมนุษย์ในสังคมสมัยเฮอันที่กระทําผิดได้เช่นเดียวกับบุคคลทั่วไป การศึกษาภาพลักษณ์ ของเจ้าอาวาสในนิทานเรื่องเล่านี้ น่าจะสะท้อนแนวคิดของผู้เล่าซึ่งเป็นสมาชิกคนหนึ่งในสังคม เกี่ยวกับสภาพ สังคมของสมณะในสมัยเฮอันถึงคะมะกุระได้ ผลการศึกษาพบว่าเจ้าอาวาสวัดยะกุฌิ มีภาพลักษณ์ด้านลบ 2 ประการ ดังนี้ 1. เป็นบุคคลที่ทําผิดศีลห้าและศีลของพระโพธิสัตว์ แสดงถึงการเป็นผู้ไม่เชื่อถือและศรัทธาในพุทธ ศาสนาอย่างแท้จริง รวมทั้งไม่ปฏิบัติตามคําสอนของพุทธศาสนาอย่างเคร่งครัด 2. เป็นบุคคลผู้ไม่ยอมรับความผิดชอบในการกระทําของตน และเย่อหยิ่ง