การใช้คำสังวาสในบทเพลงพื้นบ้านของเเม่ประยูร ยมเยี่ยม

บทคัดย่อ

การวิเคราะห์การใช้ถ้อยคำสังวาสในบทเพลงพื้นบ้านของแม่ประยูร  ยมเยี่ยมครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การใช้ถ้อยคำสังวาสในบทเพลงพื้นของแม่ประยูร  ยมเยี่ยม โดยใช้ทฤษฎีการวิเคราะห์คำสังวาสของสุกัญญา  ภัทราชัย (2540) ซึ่งได้จำแนกแนวทางการใช้คำสังวาสออกเป็น 2 ลักษณะ ได้แก่ คำสังวาสชนิดตรงหรือกลอนแดง และคำสังวาสชนิดอ้อมหรือกลอนสองแง่สองง่าม ผลการวิเคราะห์พบว่าบทเพลงพื้นบ้านของแม่ประยูร  ยมเยี่ยม มีการใช้คำสังวาสชนิดอ้อมแบบสัญลักษณ์มากที่สุด จำนวน 220 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 83.33 รองลงมาคือการใช้คำสังวาสชนิดอ้อมโดยการเปลี่ยนเสียงสระหรือพยัญชนะแต่เค้าคำศัพท์สังวาส จำนวน 42 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 15.91 และน้อยที่สุดคือการใช้คำสังวาสชนิดอ้อมโดยการผวนคำ จำนวน 2 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 0.76 ส่วนการใช้คำสังวาสชนิดตรงไม่ปรากฏ ดังนั้นการใช้คำสังวาสชนิดอ้อมโดยเฉพาะอย่างยิ่งการสร้างสัญลักษณ์สังวาสของแม่ประยูร  ยมเยี่ยม จึงนับเป็นลักษณะเด่นในการแสดงเพลงพื้นบ้านเพื่อสร้างความขบขันแก่การปฏิพากย์เพลง แสดงถึงความเหนือกว่าฝ่ายตรงข้าม และช่วยลดความหยาบคายในการกล่าวถึงอวัยวะเพศและพฤติกรรมทางเพศอย่างมีศิลปะการประพันธ์