อุปลักษณ์ธรรมชาติแสดงเวลาในภาษาไทยถิ่นเหนือ

บทคัดย่อ

เวลา เป็นคำที่มีความหมายเป็นนามธรรม กลไกหนึ่งที่จะทำให้สามารถเข้าใจเวลาใน
ฐานะสิ่งที่เป็นรูปธรรมได้ต้องอาศัยกระบวนการทางปริชานที่เรียกว่า อุปลักษณ์ ซึ่งเป็นกลไกที่
เกิดจากการนำ ความรู้ในเรื่องที่เป็นนามธรรมมาเปรียบเทียบกับสิ่งที่เป็นรูปธรรมผ่าน
กระบวนการถ่ายโยงความหมาย อันจะทำให้เข้าใจความหมายและความคิดของผู้ใช้ภาษานั้นได้
งานวิจัยนี้ศึกษาอุปลักษณ์ธรรมชาติแสดงเวลา ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดใน
ชีวิตประจำวัน โดยวิเคราะห์จากรูปภาษาที่มีความหมายเปรียบแสดงเวลาที่เกี่ยวข้องกับพระ
อาทิตย์ พระจันทร์ และท้องฟ้า นอกจากนั้น การศึกษานี้ยังแสดงให้เห็นลักษณะทางความหมาย
เมื่อรูปภาษาปรากฏร่วมกับคำแสดงการเคลื่อนที่ ซึ่งการศึกษาดังกล่าวจะเป็นประโยชน์ต่อ
การศึกษาอุปลักษณ์และเวลาในอีกแง่มุมหนึ่ง