ราชบัณฑิตยสภาในรัชกาลที่ 7: การสืบสานพระราชกรณียกิจด้านการศึกษา

บทคัดย่อ

ราชบัณฑิตยสภาเป็นพระราชกรณียกิจในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่เข้าใจกันว่าเป็น พระราชกรณียกิจด้านส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม เอกสารร่วมสมัยระบุว่าราชบัณฑิตยสภาเป็นพระราชกรณียกิจ ด้านการศึกษา เพราะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เรียก “กรรมการหอพระสมุดวชิรญาณสําหรับพระนคร” ที่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเมื่อ พ.ศ. 2448 ว่า “ราช บัณฑิตยสภา”  กรรมการหอพระสมุดวชิรญาณสําหรับพระนครได้จัดการความรู้เกี่ยวกับความเจริญของสยาม เริ่ม จากการจัดหอพระสมุดและจัดพิมพ์หนังสือในสมัยรัชกาลที่ 5 ต่อมาคณะกรรมการนี้ได้พิจารณารางวัลให้แก่ หนังสือที่แต่งได้ดี และสํารวจรักษาโบราณวัตถุสถาน อันนําไปสู่การรวบรวมสิ่งของจัดเป็นพิพิธภัณฑ์ในสมัย รัชกาลที่ 6  ปัญหางบประมาณแผ่นดินทําให้พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ ยกเลิกกรมศิลปากร และทรงโปรดฯ ให้คัดเลือกคนสําคัญไว้ในความดูแลของกรรมการหอพระสมุดวชิรญาณ สําหรับพระนคร ที่เปลี่ยนนามเป็นราชบัณฑิตยสภา คณะกรรมการนี้ต้องจัดการเรื่องช่างประณีตศิลป์เป็น แผนกใหม่ มีช่างฝรั่งในศิลปากรสถานเป็นผู้สอนวิชาช่างเพื่อฝึกหัดนักเรียนช่างให้แก่ราชสํานัก และเป็นช่าง ประณีตศิลป์แห่งราชสํานัก ด้วยเหตุนี้ ราชบัณฑิตยสภาจึงเป็นการสืบสานพระราชกรณียกิจด้านการศึกษา