การบริหารมหาวิทยาลัยรังสิตให้เป็นองค์การสมรรถนะสูง
Abstract
การวิจัยเรื่อง การบริหารมหาวิทยาลัยรังสิตให้เป็นองค์การสมรรถนะสูงครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อ (1) ศึกษาลักษณะขององค์การสมรรถนะสูง (2) ศึกษาการพัฒนาและการบริหารของมหาวิทยาลัยรังสิต (3) เพื่อสรุปผลถึงความเป็นองค์การสมรรถนะสูงของมหาวิทยาลัยรังสิต และ (4) เพื่อเสนอแนะการดำเนินงานของมหาวิทยาลัยรังสิตไปสู่การเป็นองค์การสมรรถนะสูง โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ และเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร และจากการสัมภาษณ์กรรมการสภามหาวิทยาลัย รองอธิการบดีและผู้ช่วยอธิการบดี รวม 8 คน ผู้บริหารระดับกลางในตำแหน่ง คณบดีและผู้อำนวยการ รวม 6 คน ผู้บริหารระดับต้นในตำแหน่ง รองผู้อำนวยการ รวม 2 คนและบุคลากรในตำแหน่งอาจารย์และเจ้าหน้าที่จำนวน 3 คน รวมจำนวนทั้งสิ้น 19 คน แล้วนำข้อมูลมาสรุปผลประกอบการอภิปราย เพื่อสังเคราะห์แนวทางการพัฒนาไปสู่การเป็นองค์การสมรรถนะสูงต่อไป
ผลการศึกษาพบว่า การสร้างองค์การให้เป็นองค์การที่มีสมรรถนะสูง แนวทางการบริหารควรต้องให้ความสำคัญกับทรัพยากรบุคคล (Human Resource) โดยเริ่มตั้งแต่การสรรหาคัดเลือก (Selection) การดูแลและธำรงรักษา (Maintenance) และยึดหลักคุณธรรมในการบริหาร (Good Governance) ซึ่งทรัพยากรบุคคลถือเป็นพื้นฐานสำคัญขององค์การ นอกจากนี้องค์การต้องมีความสามารถในการปรับตัวให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมได้อย่างเหมาะสม ซึ่งเป็นแนวทางการวิเคราะห์ในบริบทที่จะนำไปสู่การวางแผนกลยุทธ์สำหรับองค์การสมรรถนะที่มีสูง ทั้งนี้เนื่องจากหลักพื้นฐานเริ่มต้นในการบริหารเมื่อมีการวิเคราะห์ในบริบทของสภาพแวดล้อมทั้งภายในและภายนอกองค์การ เพื่อนำมาประกอบการวางแผนกลยุทธ์ ตามหลักแนวคิดทฤษฎีเชิงระบบ (System Theory) ที่ให้ความสำคัญกับปัจจัยนำเข้า (Input) ผ่านกระบวนการ (Process) เพื่อให้ได้มาซึ่งผลลัพธ์ที่ต้องการ (Outcome) ขณะเดียวกันองค์การสมรรถนะสูงจะต้องให้ความสำคัญกับผู้รับบริการ (Customer) โดยการรับฟังความต้องการของผู้รับบริการด้วยความจริงใจ และนำข้อมูลที่ได้รับนั้นมาวิเคราะห์ เพื่อประกอบเป็นแนวทางปรับปรุงการดำเนินงานให้สามารถตอบสนองต่อความต้องการของผู้รับบริการได้อย่างถูกต้อง ทั้งนี้ในขั้นตอนกระบวนการดำเนินงานภายในขององค์การที่มีสมรรถนะสูง จะต้องมีการออกแบบระบบงานให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
โดยอาศัยการกระบวนการสื่อสาร (Communication Process) ที่มีประสิทธิภาพ สร้างการมีส่วนร่วม (Participation) ของบุคลากรและการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศที่เหมาะสม นอกจากนี้ ผู้วิจัยพบว่า หลักการสำคัญในการบริหารงานขององค์การสมรรถนะสูงที่ได้รับการยอมรับมากที่สุด ในการศึกษาครั้งนี้ คือ ความสามารถในการนำ (Leading) องค์การ ทั้งจากผู้นำ (Leader) สูงสุดและ ผู้บริหาร (Manager) ที่มีวิสัยทัศน์ มีการกำกับดูแลและควบคุมองค์การอย่างเหมาะสมส่งผลให้เกิดประสิทธิผล และท้ายที่สุดคือการเกิดผลลัพธ์ที่ดีแก่องค์การและบุคลากร และจากการศึกษา พบว่า มหาวิทยาลัยรังสิตมีลักษณะของความเป็นองค์การสมรรถนะสูงเพราะมีองค์ประกอบหรือมีคุณลักษณะที่เป็นไปตามกรอบแนวคิดการวิจัย และผู้วิจัยได้จัดทำข้อเสนอแนะทั่วไปเพื่อการพัฒนาสถาบันอุดมศึกษาให้เป็นองค์การสมรรถนะสูง ซึ่งประกอบด้วย การให้ความสำคัญกับการสรรหาผู้นำและผู้บริหาร การพัฒนาหลักสูตรให้มีความทันสมัย ตรงตามความต้องการในการพัฒนาประเทศ การให้ความสำคัญการบริหารทรัพยากรมนุษย์ และมหาวิทยาลัยควรเน้นการสร้างคุณค่าและการชี้นำสังคม