การพยาบาลผู้ป่วยไข้เลือดออกเดงกีที่มีภาวะวิกฤต

บทคัดย่อ

โรคไข้เลือดออกเดงกี  (Dengue hemorrhagic fever, DHF) พบได้ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ สาเหตุการเสียชีวิตมากกว่าครึ่งเกิดจากภาวะเลือดออกมากและภาวะช็อก โดยเฉพาะการมีเลือดออกในระบบทางเดินอาหารซึ่งเกิดจากผนังเยื่อบุหลอดเลือดถูกทำลาย มีการกระตุ้นกระบวนการสร้างลิ่มเลือดทำให้เกล็ดเลือดและปัจจัยในการเข็งตัวของเลือดต่ำลง ร่วมกับมีการรั่วของพลาสมาออกนอกหลอดเลือดสู่ช่องท้องและช่องปอด ส่งผลให้ความดันโลหิตต่ำลง เกิดภาวะช็อกตามมา การดำเนินของโรคแบ่งเป็น 3 ระยะ เริ่มจากระยะไข้ ผู้ป่วยจะมีอาการไข้สูงลอย มีจุดเลือดออกตามตัว และบางรายมีอาการเบื่ออาหาร อาเจียน ระยะต่อมา คือ ระยะวิกฤติ ในระยะนี้ถือว่าเป็นระยะที่มีความสำคัญมากที่สุด เป็นระยะที่มีการรั่วของพลาสมา ประมาณ 1 ใน 3 ของผู้ป่วยเกิดภาวะการไหลเวียนล้มเหลว ซึ่งเป็นระยะที่มีความเสี่ยงสูงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนของระบบต่างๆ ภายในร่างกาย ถ้าผู้ป่วยได้รับการพยาบาลอย่างถูกต้องเหมาะสม ผู้ป่วยจะสามารถผ่านเข้าสู่ระยะสุดท้าย คือ ระยะฟื้นตัว ในระยะนี้ผู้ป่วยจะมีอาการดีขึ้นตามลำดับ ค่าความดันโลหิต ปริมาณปัสสาวะ และความอยากรับประทานอาหารกลับเข้าสู่ภาวะปกติ พยาบาลเป็นบุคลากรที่มีบทบาทสำคัญ ซึ่งต้องติดตามประเมินอาการของภาวะเลือดออกและภาวะช็อกอย่างใกล้ชิด ดูแลให้ผู้ป่วยได้รับเลือดและส่วนประกอบของเลือดตามแผนการรักษา เฝ้าระวังปริมาณสารน้ำและเกลือแร่ให้สมดุล ติดตามปริมาณปัสสาวะ และผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ เพื่อให้การดูแลและรักษาอย่างเหมาะสมทันเวลา ส่งผลให้ผู้ป่วยผ่านพ้นภาวะวิกฤตและเข้าสู่ระยะฟื้นตัวได้อย่างปลอดภัย