เปรียบเทียบความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุหญิงและชายที่อาศัยในชุมชน
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงเปรียบเทียบแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุเพศหญิงและเพศชายที่อาศัยในชุมชน จังหวัดปทุมธานี กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 298 คน คัดเลือกโดยการสุ่มแบบกลุ่มหลายชั้น เป็นผู้สูงอายุที่อาศัยในชุมชนอย่างน้อย 6 เดือนขึ้นไป ไม่มีภาวะสมองเสื่อม และยินดีเข้าร่วมการวิจัย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลพื้นฐาน และแบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพ รวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างที่บ้านหรือสถานที่ที่กลุ่มตัวอย่างสะดวก วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Mann-Whitney U test ผลการศึกษา พบว่า ผู้สูงอายุเพศหญิงและเพศชายมากกว่าครึ่งมีความรอบรู้ด้านสุขภาพอยู่ในระดับไม่เพียงพอ (52.35% และ 53.02% ตามลำดับ) เมื่อเปรียบเทียบความรอบรู้ด้านสุขภาพ พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในขั้นพื้นฐาน (Z -2.242, p .025) และขั้นวิจารณญาณ (Z -2.102, p .036) โดยผู้สูงอายุเพศชายมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพขั้นพื้นฐานสูงกว่าเพศหญิง และผู้สูงอายุเพศหญิงมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพขั้นวิจารณญาณสูงกว่าเพศชาย
ผลการศึกษาครั้งนี้จะช่วยให้บุคลากรสุขภาพเข้าใจความแตกต่างของความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุเพศหญิงและชาย รวมทั้งสามารถวางแผนให้คำแนะนำในการดูแลตนเอง หรือพัฒนาโครงการในการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีความเฉพาะเจาะจงตามเพศของผู้สูงอายุได้อย่างเหมาะสม
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
ส่วน
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมด หรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ หรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ก่อนเท่านั้น
วิธีการอ้างอิง
การอ้างอิง
กนกวรรณ อังกสิทธิ์, อภิชาติ ไตรแสง, เฉลิมชัย ปัญญาดี, และสมคิด แก้วทิพย์. (2566). ความรอบรู้ด้านสุขภาพและปัจจัยที่มีผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ อาเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(1), 267–279.
กมลรัตน์ กิตติพิมพานนท์, และผจงจิต ไกรถาวร. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุุคคล ภาวะสุุขภาพ และความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับการหกล้มกับพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในชุมชน. รามาธิบดีพยาบาลสาร, 27(3), 331–342.
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). สถิติผู้สูงอายุ. Retrieved July 1, 2023, from https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/47
กิจปพน ศรีธานี. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางสุขภาพกับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลาง. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 11(1), 26–36.
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง, และดวงเนตร ธรรมกุล. (2558). การเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในประชากรผู้สูงวัย. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 9(2), 1–8.
คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2562). Gender role บทบาททางเพศ. Retrieved June 19, 2023, from
https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/gender-role
จามจุรี แซ่หลู่, ดาลิมา สำแดงสาร, และธมลวรรณ แก้วกระจก. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยคัดสรรกับความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(12), 1–14.
ทิวากร พระไชยบุญ, พรรณี บัญชรหัตถกิจ, เพชรัตน์ ศิริสุวรรณ, อัจฉรา นาเมือง, นาฎนภา หีบแก้ว ปัดชาสุวรรณ์, และอลงกรณ์ สุขเรืองกูล. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพและคุณภาพชีวิตผู้สููงอายุุ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพแห่งประเทศไทย, 4(2), 48–56.
นัชชา เรืองเกียรติกุล. (2565). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุไทย. วารสารกรมการแพทย์, 47(1), 80–86.
ประเสริฐ บุญเกิด. (2561). แบบทดสอบสภาพสมองเบื้องต้นฉบับภาษาไทย Mental State Examination T10 (MSET10). สืบค้น 14 กรกฎาคม 2565, จาก
https://w1.med.cmu.ac.th/anes/wp-content/uploads/2020/10/Newsletter_MSET10-2.pdf
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.). (2565). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2564. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.
ลำพึง วอนอก, วรกมล เหล็กคำ, วรรณศรี แววงาม, กฤชกันทร สุวรรณพันธุ์, และนภชา สิงห์วีรธรรม. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในอำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล, 35(2), 51–66.
วิมลรัตน์ บุญเสถียร, และอรทัย เหรียญทิพยะสกุล. (2563). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: สถานการณ์และผลกระทบต่อสภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท., 2(1), 1–19.
วิมลรัตน์ บุญเสถียร, และอรทัย เหรียญทิพยะสกุล. (2564). ความสัมพันธ์ของความฉลาดทางสุขภาพกับการจัดการตนเองในผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ที่อาศัยในชุมชน จังหวัดปทุมธานี. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย, 14(1), 198–212.
วิไลลักษณ์ ตียาพันธ์, และวรจรรฑญาร์ มงคลดิษฐ์. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุข้อเข่าเสื่อมในศูนย์บริการสุขภาพ โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 6(2), 336–351.
สมใจ อ่อนละเอียด. (2564). ความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุพฤฒพลัง จังหวัดนครปฐม. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 14(3), 333–345.
สมสุข ภาณุรัตน์, พรพรรณ ภูสาหัส, สุขฤดี ธัชศฤงคารสกุล, พัชรี กระจ่างโพธิ์, วิถี ธุระธรรม, และภาสกร เนตรทิพย์วัลย์. (2562). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความฉลาดทางสุขภาพของผู้สูงอายุอำเภอปากพลี จังหวัดนครนายก. วารสารพยาบาลตำรวจ, 11(1), 86–94.
อุทุมพร ศรีเขื่อนแก้ว, อธิวัฒน์ เจี่ยวิวรรธน์กุล, และสาวิตรี ทยานศิลป์. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างความสุข ความรอบรู้สุขภาพ และคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ ตำบลเวียง อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่. MFU Connexion, 7(2), 76–95.
Berkman, N. D., Davis, T. C., & McCormack, L. (2010). Health literacy: What is it? Journal of Health Communication, 15(Suppl 2.9-19). https://doi.org/10.1080/10810730.2010.499985
Boyle, P. A., Yu, L., Wilson, R. S., Segawa, E., Buchman, A. S., & Bennett, D. A. (2013). Cognitive decline impairs financial and health literacy among community-based older persons without dementia. Psychology and Aging, 28(3).
https://doi.org/10.1037/a0033103
Çaylan, A., Yayla, K., Öztora, S., & Dağdeviren, H. N. (2017). Assessing health literacy, the factors affecting it and their relation to some health behaviors among adults. Biomedical Research, 28(15), 6803–6807.
Cochran, W. G. (1963). Sampling Techniques (2nd ed.). New York: John Wiley and Son., Inc.
Goldman, B. (2017). The cognitive differences between men and women. Retrieved June 19, 2023, from https://stanmed.stanford.edu/how-mens-and-womens-brains-are-different/
Nutbeam, D., & Lloyd, J. E. (2021). Understanding and Responding to Health Literacy as a Social Determinant of Health. Annual Review of Public Health, 42, 159–173.
https://doi.org/10.1146/annurev-publhealth-090419-102529
Sun, S., Lu, J., Wang, Y., Wang, Y., Wu, L., Zhu, S., … Xu, H. (2022). Gender differences in factors associated with the health literacy of hospitalized older patients with chronic diseases: A cross-sectional study. Frontiers in Public Health, 10.
https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.944103
Wu, Y., Wang, L., Cai, Z., Bao, L., Ai, P., & Ai, Z. (2017). Prevalence and risk factors of low health literacy: A community-based study in Shanghai, China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 14(6), E628.