ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ พฤติกรรมการดูแลด้านโภชนาการของผู้ปกครองกับภาวะโภชนาการของนักเรียนประถมศึกษา จังหวัดชลบุรี
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
บทคัดย่อ
ภาวะโภชนาการในเด็กวัยเรียนเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการ ผู้ปกครองมีบทบาทหลักในการส่งเสริมโภชนาการของเด็ก การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาหาความสัมพันธ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ด้านโภชนาการในเด็กวัยเรียนของผู้ปกครองและพฤติกรรมการดูแลด้านโภชนาการในเด็กวัยเรียนของผู้ปกครอง กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ปกครองของเด็กวัยเรียนและเด็กวัยเรียนในโรงเรียนระดับประถมศึกษาสังกัดสำนักคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) แห่งหนึ่งในจังหวัดชลบุรีจำนวน 262 คน รวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนมกราคม ถึง กุมภาพันธ์ 2569 เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย 1) แบบสอบถามผู้ปกครองเกี่ยวกับข้อมูลทั่วไปของผู้ปกครอง ความรู้ด้านโภชนาการในเด็กวัยเรียน และพฤติกรรมการดูแลด้านโภชนาการในเด็กวัยเรียน และ 2) แบบบันทึกข้อมูลภาวะโภชนาการของเด็กวัยเรียน ตรวจสอบดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาของแบบสอบถามความรู้ด้านโภชนาการในเด็กวัยเรียนของผู้ปกครอง และแบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลด้านโภชนาการในเด็กวัยเรียนของผู้ปกครอง โดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน ได้ค่าความตรง 0.99 เท่ากัน ค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งสองชุด ได้ค่า KR-20 = 0.72 และค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค = 0.70 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติไคสแควร์
ผลการวิจัยพบว่า ความรู้ด้านโภชนาการในเด็กวัยเรียนของผู้ปกครองมีความสัมพันธ์กับภาวะโภชนาการในเด็กวัยเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระดับ .05 (χ2= 3.869, p < .05) ส่วนพฤติกรรมการดูแลด้านโภชนาการในเด็กวัยเรียนของผู้ปกครองไม่มีความสัมพันธ์กับภาวะโภชนาการในเด็กวัยเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (χ2=0.070, p > 0.05) ผลการศึกษาครั้งนี้ สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐาน เพื่อการให้ความรู้และปรับพฤติกรรมการดูแลด้านโภชนาการแก่ผู้ปกครอง เพื่อให้เด็กวัยเรียนมีภาวะโภชนาการที่เหมาะสมตามวัยอย่างต่อเนื่อง
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
ส่วน
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมด หรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ หรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ก่อนเท่านั้น
วิธีการอ้างอิง
การอ้างอิง
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2563). ธงโภชนาการสำหรับเด็กอายุ 6-11 ปี และ 12-18 ปี. สืบค้น 3 มีนาคม 2569, จาก https://nutrition2.anamai.moph.go.th/th/cms-of-10
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2564). คู่มือการใช้เกณฑ์อ้างอิงการเจริญเติบโตของเด็กอายุ 6–19 ปี (พิมพ์ครั้งที่ 2). สมุทรปราการ: บริษัท ทีเอส อินเตอร์พริ้นท์ จำกัด.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2566). กราฟแสดงเกณฑ์อ้างอิงการเจริญเติบโตเด็ก 6–19 ปี. สืบค้น 5 มีนาคม 2569, จาก https://nutrition2.anamai.moph.go.th/th/kidgraph
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2568). รายงานประจำปี 2568 สำนักโภชนาการ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
ฐิติพร มั่งคลาด, และสมคิด จูหว้า. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อภาวะโภชนาการของนักเรียนประถมศึกษาในเขตพื้นที่อำเภอจุน จังหวัดพะเยา. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 11(2), 47-61.
ถวิล สกุลวรรณวงศ์, และภูเบศร์ แสงสว่าง. (2561). การดูแลการบริโภคอาหารโดยผู้ปกครองกับภาวะโภชนาการของเด็กวัยเรียนในอำเภองาว จังหวัดลำปาง. วารสารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ, 3(2), 29–38.
บุญฤทธิ์ ประสิทธิ์นราพันธุ์, วิมล อ่อนเส็ง, ปฐพร แสงเขียว, ดุจเดือน เขียวเหลือง, อดุลย์ วุฒิจูรีพันธุ์, อัญชลี เข็มเพ็ชร, และสายฝน วรรณขาว. (2561). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์, 9(2), 41-53.
ปราโมทย์ เทพจันทร์, เนตรทอง นามพรม, และ จุฑามาศ โชติบาง. (2568). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะโภชนาการของเด็กวัยก่อนเรียนในสามจังหวัดชายแดนใต้. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 17(1), 115-136.
วิวัน ละมนเทียร, วิภากร สอนสนาม, ชุดาภา เพิ่มวงศ์, และมยุรี กมลบุตร. (2565). ความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรมการสร้างเสริมโภชนาการของผู้ดูแลและระดับภาวะโภชนาการของเด็กก่อนวัยเรียน. วชิรสารการพยาบาล, 24(1), 67-74.
ศูนย์อนามัยที่ 6 ชลบุรี. (2567). สรุปผลการตรวจราชการและนิเทศงาน เขตสุขภาพที่ 6 ปี 2567 รอบ 1. สืบค้น 1 มีนาคม 2569, จาก https://hpc6.anamai.moph.go.th/th/inspection67-1/
โสภาพร ลุนสำโรง, และทัศนีย์ นาคุณทรง. (2568). การศึกษาพฤติกรรมการดูแลด้านโภชนาการของผู้ปกครองเด็กปฐมวัย อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(3), 1014-1026.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ ประเทศไทย. (2566). การสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทย พ.ศ. 2565, รายงานผลฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพมหานคร, ประเทศไทย: สำนักงานสถิติแห่งชาติ ประเทศไทย.
Khan, B., Hameed, W., & Avan, B. I. (2024). Behavioural problems in preadolescence: Does nutritional status have a role?. Child Care Health and Development, 50(6), e13328. doi: 10.1111/cch.13328
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610. doi: 10.1177/001316447003000308
Kusol, K., & Kaewpawong, P. (2025). Relationship between family factors, food consumption behaviors, and nutritional status among muslim school-age students in rural southern Thailand. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 18, 1615-1627.
Prasetyo, Y. B., Permatasari, P., & Susanti, H. D. (2023). The effect of mothers’ nutritional education and knowledge on children’s nutritional status: A systematic review. International Journal of Child Care and Education Policy, 17, 11. doi: 10.1186/s40723-023-00114-7
Putri, R.A.P., Andalasari, E., Naysilla, A.V., Amalia, A.P., & Wijirahayu, S. (2024). The relationship between parental knowledge and children nutritional status. Forum for University Scholars in Interdisciplinary Opportunities and networking, Graduate School, University Terbuka. Retrieved March 4, 2026, from https://conference.ut.ac.id/index.php/fusion/article/download/3972/1518/10973
Ratala, D. P. J., Rai, S. C., Joshi, P., Shrestha, A., & Sarki, M. (2024). Study of nutritional knowledge, attitude, and practice among parents of young children in public and private schools in rural Nepal. Public Administration Research, 13(1), 32-41. doi:10.5539/par.v13n1p32
Rolf, K., Cebulak, T., & Kmiecik, K. (2024). Dietary habits of early school-aged children and nutritional knowledge of their parents. Roczniki Państwowego Zakładu Higieny, 75(4), 349-358. doi: 10.32394/rpzh/202099
Sanni, T. A., Elegbede, O. E., Adewoye, K. R., Durowade, K. A., Ipinnimo, T. M., Alabi, A. K., ... & Oni, O. B-u-d. (2024). Nutritional status of primary school children and their caregiver’s knowledge on malnutrition in rural and urban communities of Ekiti State, Southwest Nigeria. PloS ONE, 19(5), e0303492 doi: 10.1371/journal.pone.0303492
Zuraida, R., Angraini, D. I., Yunianto, A. E., & Nurtandhee, M. (2025). The influence of mathernal knowledge, attitudes and parenting practices on the incidence of stunting in the capital city of central Lampaung regency, Indonesia. Media Gizi Indonesia (National Nutrition Journal), 20(3). 353-373. doi:10.20473/mgi.v20i3.363-37