ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความร่วมมือในการใช้ยาสูดขยายหลอดลมในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงทำนาย เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความร่วมมือในการใช้ยาสูดขยายหลอดลมในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง กลุ่มตัวอย่างเลือกแบบเฉพาะเจาะจงจำนวน 222 ราย เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามความร่วมมือในการใช้ยา ความกังวลจากการใช้ยา การรับรู้ความจำเป็นต่อการใช้ยา ความพร้อมในการใช้ยา และการสนับสนุนทางสังคม เครื่องมือได้ผ่านการตรวจสอบคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิ และมีการทดลองใช้โดยผ่านเกณฑ์ที่ยอมรับได้ทุกชุด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกแบบไบนารี
ผลการวิจัย พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีความร่วมมือในการใช้ยาร้อยละ 94.14 ความกังวลจากการใช้ยา และความพร้อมในการใช้ยา มีความสัมพันธ์กับความร่วมมือในการใช้ยาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .046 และ p < .001 ตามลำดับ) โดยความพร้อมในการใช้ยาเป็นปัจจัยเดียวที่สามารถทำนายความร่วมมือในการใช้ยาได้ร้อยละ 32.6 (R² = .326, p < .001) กลุ่มที่มีความพร้อมในการใช้ยาระดับปฏิบัติสม่ำเสมอและคงไว้มีความร่วมมือในการใช้ยามากกว่ากลุ่มที่มีความพร้อมระดับการปฏิบัติ 32.64 เท่า (OR = 32.64, 95% CI = 8.35-127.54, p < .001) ดังนั้นพยาบาลควรประเมินความพร้อมในการใช้ยาของผู้ป่วยเพื่อส่งเสริมความร่วมมือในการใช้ยาอย่างมีประสิทธิภาพ
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
ส่วน
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมด หรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ หรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ก่อนเท่านั้น
วิธีการอ้างอิง
การอ้างอิง
กฤษณา อุไรศรีพงศ์, ดวงรัตน์ วัฒนกิจไกรเลิศ, วิชชุดา เจริญกิจการ, และเจริญ ชูโชติถาวร. (2560). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความร่วมมือในการใช้ยาสูดขยายหลอดลมชนิดออกฤทธิ์ยาวร่วมกับคอร์ติโคสเตียรอยด์ในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วารสารพยาบาลศาสตร์, 35(2), 86-99.
จิรนันท์ กริฟฟิทส์, สุภาวดี พุฒิหน่อย, และเมธิศา พงษ์ศักดิ์ศรี. (2556). แบบประเมินความรู้ความเข้าใจจีพีค็อก (ฉบับภาษาไทย): ความเที่ยงตรงและความเชื่อมั่น: รายงานการวิจัย The General practitioner assessment of cognition; GPCOG (Thai Version): validity and reliabilitty. เชียงใหม่: ภาควิชากิจกรรมบำบัด คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ดวงรัตน์ วัฒนกิจไกรเลิศ, วิภาณี คงทน, ธนพัชร์ สุมนวิวัฒน์, และวันชัย เดชสมฤทธิ์ฤทัย. (2563). อิทธิพลของเทคนิคการใช้ยาชนิดสูด การเกิดอาการกำเริบ อายุ และอุปสรรคในการรับการดูแลต่อความร่วมมือในการใช้ยาชนิดสูดในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วารสารพยาบาลศาสตร์, 38(2), 74-87.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ. (2568). สถิติผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังและอัตราการกำเริบเฉียบพลัน ปี พ.ศ. 2564-2566. สืบค้น 15 พฤษภาคม 2568, จาก https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/2ad3fe5a63502901dfb2a8fc231c27dc
สมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์, และราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย. (2565). แนวทางการวินิจฉัยและรักษาโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง พ.ศ 2565. กรุงเทพฯ: บริษัทภาพพิมพ์จำกัด.
อลิษษา วิริยะโชติ, ดวงรัตน์ วัฒนกิจไกรเลิศ, วิชชุดา เจริญกิจการ, และวันชัย เดชสมฤทธิ์ฤทัย. (2559). อิทธิพลของการรับรู้ความจำเป็นต่อการใช้ยา ความกังวลจากการใช้ยา ความพึงพอใจในข้อมูลที่ได้รับ และประสบการณ์การเกิดโรคกำเริบ ต่อความร่วมมือในการใช้ยาสูดขยายหลอดลมร่วมกับคอร์ติโคสเตียรอยด์ในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วารสารพยาบาลทหารบก, 17(3), 187-196.
Abdulsalim, S., Unnikrishnan, M. K., Mohan, M. K., Alrasheedy, A. A., Godman, B., & Morisky, D. E. (2018). Structured pharmacist-led intervention programme to improve medication adherence in COPD patients: A randomized controlled study. Research in Social and Administrative Pharmacy, 14(10), 909–914.
Best, J. W., & Kahn, J. V. (1998). Research in education (8th ed.). Boston, MA: Allyn & Bacon.
Bringsvor, H. B., Langeland, E., Oftedal, B. F., Skaug, K., Assmus, J., & Bentsen, S. B. (2018). Effects of a COPD self-management support intervention: A randomized controlled trial. International Journal of COPD, 13, 3677–3688.
Chen, Z., Fan, V. S., Belza, B., Pike, K., & Nguyen, H. Q. (2017). Association between social support and self-care behaviors in adults with chronic obstructive pulmonary disease. Annals of the American Thoracic Society, 14(9), 1419–1427.
Fischer, W., Brandstetter, S., Brandl, M., Finger, T., Böhmer, M. M., Pfeifer, M., & Apfelbacher, C. (2018). Specific, but not general beliefs about medicines are associated with medication adherence in patients with COPD, but not asthma: Cohort study in a population of people with chronic pulmonary disease. Journal of Psychosomatic Research, 107, 46–52.
Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease [GOLD]. (2023). Global strategy for the diagnosis, management, and prevention of chronic obstructive pulmonary disease: 2023 report. Retrieved May 15, 2025, from https://goldcopd.org/2023-gold-report-2/
Horne, R., Weinman, J., & Hankins, M. (1999). The beliefs about medicines questionnaire: The development and evaluation of a new method for assessing the cognitive representation of medication. Psychology & Health, 14(1), 1–24.
House, J. S. (1981). Work stress and social support. Reading, MA: Addison-Wesley.
Jansen, E. M., van de Hei, S. J., Dierick, B. J. H., Kerstjens, H. A. M., Kocks, J. W. H., & van Boven, J. F. M. (2021). Global burden of medication non-adherence in chronic obstructive pulmonary disease (COPD) and asthma: A narrative review of the clinical and economic case for smart inhalers. Journal of Thoracic Disease, 13(6), 3846-3864.
Krauskopf, K., Federman, A. D., Kale, M. S., Sigel, K. M., Martynenko, M., O'Conor, R., … Wisnivesky, J. P. (2015). Chronic obstructive pulmonary disease illness and medication beliefs are associated with medication adherence. COPD, 12(2), 151–164.
Murillo, E. R., Marsal Mora, J. R., Bachiller, M. M., Galván Santiago, L., Nadal Braqué, N., & Ortega Bravo, M. (2025). Factors associated with low adherence to inhaled therapy in patients with chronic respiratory diseases: A cross-sectional study. BMC Pulmonary Medicine, 25(1), 1–7.
Norwood, S. (2000). Research strategies for advanced practice nurses. Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall Health.
Sánchez-Nieto, J. M., Bernabeu-Mora, R., Fernández-Muñoz, I., Carrillo-Alcaraz, A., Alcántara-Fructuoso, J., Fernández-Alvarez, J., … Salmerón Martínez, D. (2022). Effectiveness of individualized inhaler technique training on low adherence (LowAd) in ambulatory patients with COPD and asthma. NPJ Primary Care Respiratory Medicine, 32(1), 1-9.
Schmaling, K. B., Afari, N., & Blume, A. W. (2000). Assessment of psychological factors associated with adherence to medication regimens among adult patients with asthma. Journal of Asthma, 37(4), 335-343.
Sibbald, S. L., Misra, V., daSilva, M., & Licskai, C. (2022). A framework to support the progressive implementation of integrated team-based care for the management of COPD: A collective case study. BMC Health Services Research, 22(420), 1-11.
Vauterin, D., Van Vaerenbergh, F., Grymonprez, M., Vanoverschelde, A., & Lahousse, L. (2024). Medication adherence to inhalation therapy and the risk of COPD exacerbations: A systematic review with meta-analysis. BMJ Open Respiratory Research, 11(1), 1-10.
Wells, K., Pladevall, M., Peterson, E. L., Campbell, J., Wang, M., Lanfear, D. E., & Williams, L. K. (2008). Race-ethnic differences in factors associated with inhaled steroid adherence among adults with asthma. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 178(12), 1194-1201.
World Health Organization [WHO]. (2024). Chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Retrieved May 15, 2025, from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-(copd)