การเสริมสร้างสมรรถนะพยาบาลทีมหมอครอบครัวด้านสุขภาพจิตและจิตเวช มุมมองจากผู้มีส่วนได้เสียในระบบบริการสุขภาพชุมชน

Abstract

การศึกษาเชิงคุณภาพครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ ปัญหาอุปสรรค ความท้าทาย และระบบบริการสุขภาพจิตและจิตเวชในระบบบริการปฐมภูมิ รวมถึงมุมมองของผู้มีส่วนได้เสียต่อความจำเป็น และแนวทางการพัฒนาสมรรถนะสุขภาพจิตและจิตเวชของพยาบาลทีมหมอครอบครัวระดับตำบล กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักประกอบด้วยผู้มีส่วนได้เสียในระบบบริการปฐมภูมิ จำนวน 70 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก 40 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และการสนทนากลุ่ม 30 คน โดยใช้แนวคำถามสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาสถานการณ์ ปัญหาอุปสรรค ความท้าทาย และระบบบริการสุขภาพจิตและจิตเวชพบ 3 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) ความซับซ้อนของการเจ็บป่วยและข้อจำกัดของระบบบริการสุขภาพจิตและจิตเวชระดับปฐมภูมิ 2) ภารกิจที่เกินขอบเขตของพยาบาลปฐมภูมิและความเปราะบางของบทบาทในระบบสุขภาพจิตและจิตเวชชุมชน และ 3) ข้อจำกัดเชิงโครงสร้างและพลังการขับเคลื่อนงานสุขภาพจิตและจิตเวชของพยาบาลปฐมภูมิ ส่วนมุมมองของผู้มีส่วนได้เสียต่อความจำเป็นและแนวทางการพัฒนาสมรรถนะด้านสุขภาพจิตและจิตเวชของพยาบาลทีมหมอครอบครัวระดับตำบล สะท้อนรูปแบบ PRIMARY model ซึ่งครอบคลุมการพัฒนาสมรรถนะที่พึงประสงค์ของพยาบาล 7 ด้าน

ข้อมูลที่ได้จากการศึกษานี้สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานสำคัญในการพัฒนาเครื่องมือประเมินสมรรถนะ และใช้เป็นแนวทางการพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างสมรรถนะพยาบาลในระบบปฐมภูมิ เพื่อยกระดับคุณภาพการดูแลผู้มีปัญหาสุขภาพจิตและจิตเวชในชุมชนต่อไป