การส่งเสริมความรอบรู้ในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลให้กับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านอย่างมีประสิทธิภาพ
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Abstract
การใช้ยาไม่สมเหตุผลเป็นปัญหาด้านสาธารณสุขที่เกิดขึ้นทั่วโลกทั้งในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) เป็นบุคลากรสุขภาพที่ใกล้ชิดประชาชน มีบทบาทในการร่วมดูแลสุขภาพประชาชนในชุมชน จึงควรได้รับการส่งเสริมให้มีความรอบรู้ในการใช้ยาอย่างสมเหตุผล เพื่อลดปัญหาการใช้ยาที่ไม่สมเหตุผลของประชาชน
บทความวิชาการนี้มุ่งเสนอการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับการใช้ยาอย่างสมเหตุผล ตามระดับการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพของ ดอน นัทบีม ใน 3 ระดับ ได้แก่ 1) ระดับพื้นฐาน 2) ระดับปฏิสัมพันธ์ 3) ระดับวิจารณญาณ ตามองค์ประกอบความรอบรู้ด้านสุขภาพของกระทรวงสาธารณสุข ประกอบด้วย 1) การเข้าถึงบริการสุขภาพและข้อมูลสุขภาพ 2) ความรู้ความเข้าใจ 3) ทักษะการสื่อสาร 4) ทักษะการตัดสินใจ 5) การรู้เท่าทันสื่อ 6) การจัดการตนเอง และการส่งเสริมปัจจัยความสำเร็จของการส่งเสริมความรอบรู้ในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลให้กับ อสม. ได้แก่ การส่งเสริมความรอบรู้ตามลำดับขั้นตอน และรูปแบบกิจกรรมส่งเสริมให้เกิดความสามารถและทักษะความรอบรู้ ทั้งนี้เพื่อเป็นแนวทางสำหรับการส่งเสริมความรอบรู้ในการใช้ยาอย่างสมเหตุผลให้กับ อสม. อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมด หรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ หรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท. ก่อนเท่านั้น
References
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2564). คู่มือกระบวนการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ. กรุงเทพฯ: อาร์ เอ็น พี พี วอเทอร์.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2561). แนวคิดหลักการขององค์กรรอบรู้ด้านสุขภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักงานโครงการขับเคลื่อนกรมอนามัย 4.0 เพื่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชน (สขรส.).
กองบริหารการสาธารณสุข สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข. (2563). แนวทางการดําเนินงานพัฒนาระบบการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชน. นนทบุรี: กลุ่มงานพัฒนาระบบสนับสนุนบริการ กองบริหารการสาธารณสุข สํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2554). ความฉลาดทางสุขภาพ. กรุงเทพฯ: นิวธรรมดาการพิมพ์.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2560). หลักสูตรฝึกอบรมมาตรฐานครูฝึกอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. นนทบุรี: เค. ที. เอส. มาร์เก็ตติ้ง ซัพพลาย.
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. (2561). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: เข้าถึง เข้าใจ และการนำไปใช้ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: อัมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง.
คณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ กระทรวงสาธารณสุข. (2566). แผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาระบบยาของประเทศไทย (พ.ศ. 2566-2570). สืบค้น 1 พฤษภาคม 2567, จาก https://ndi.fda.moph.go.th/uploads/file_news/202309131994561417.pdf
ณยฏา ธนกิจธรรมกุล, พิมผกา ปัญโญใหญ่, และศิรกาญจน์ ฉันทเฉลิมพงศ์. (2567). ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อความรอบรู้ในการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. รายงานการวิจัยฉบับที่ 482 ทุนอุดหนุนการวิจัยจากมหาวิทยาลัยพายัพ.
ณัฐพล ผลโยน. (2566). การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม. วารสารโรงพยาบาลสกลนคร, 26(1), 89-100.
วิมลรัตน์ บุญเสถียร, และอรทัย เหรียญทิพยะสกุล. (2563). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: สถานการณ์และผลกระทบต่อสภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท., 2(1), 1-19.
วรวิทย์ นุ่มดี. (2563). พฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในอำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(7), 213–228.
ศุทธินี วัฒนกูล, ศศิธร ชิดนายี, พิเชษฐ์ แซ่โซว, ดำริห์ ทริยะ, ศิวิไล ปันวารินทร์, และพรฤดี นิธิรัตน์. (2563). ความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์, 12(2), 72-82.
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. (2541). นิยามศัพท์ส่งเสริมสุขภาพ ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2541 (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ดีไซน์.
สุชาดา อินทรกำแหง ณ ราชสีมา, สมตระกูล ราศิริ, และธิติรัตน์ ราศิริ. (2564). บทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขไทย. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา, 7(2), 80-97.
Manganello, J. A. (2008). Health literacy and adolescents: A framework and agenda for future research. Health Education Research., 23(5), 840-847.
Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259–267.
Nutbeam D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science and Medicine, 67(12), 2072-2078.
Sørensen, K., Van den Broucke, S., Fullam, J., Doyle, G., Pelikan, J., Slonska, Z., Brand, H., & (HLS-EU) Consortium Health Literacy Project European. (2012). Health literacy and public health: A systematic review and integration of definitions and models. BMC public health, 12(80), 1-13.
World Health Organization. (1985). The rational use of drugs: Report of the conference of experts, Nairobi, 25-29 November 1985. Retrieved 1 May 2024, from https://iris.who.int/handle/10665/37174
World Health Organization. (1998). Health promotion glossary. Retrieved 1 May 2024, from https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/64546/WHO_HPR_HEP_98.1.pdf?sequence=1
##plugins.generic.recommendByAuthor.heading##
- พิมผกา ปัญโญใหญ่, พีรนุช ลาเซอร์, การออกแบบการเรียนรู้ในยุคโควิด-19 ให้มีประสิทธิภาพ , วารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท.: Vol 3 No 3 (2021): กันยายน-ธันวาคม