ประสบการณ์อาการและการจัดการอาการของผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลามและญาติผู้ดูแล

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์อาการของผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลามและการจัดการของผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลามและครอบครัวผู้ดูแล กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลามและครอบครัวผู้ดูแล จำนวนกลุ่มละ 96 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามประสบการณ์อาการ และการจัดการอาการ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงบรรยาย

ผลการวิจัยพบว่า อาการที่เกิดมาก 5 อันดับแรก ได้แก่ อ่อนเพลีย/เปลี้ย/ไม่มีแรง  (71.88%)  ปวด (70.83%)  ท้องผูก (65.63%)   นอนไม่หลับ/นอนหลับยาก  (63.54%)  และไม่อยากอาหาร/ เบื่ออาหาร (62.50%)  อาการที่กลุ่มตัวอย่างประเมินว่ามีความถี่หรือเกิดขึ้นบ่อย 5 ลำดับแรกได้แก่ ผมร่วง (2.76± 1.21, 53.44%) ไม่อยากอาหาร/เบื่ออาหาร (2.65± 0.90, 56.66%) ชา เจ็บแปลบ ปลายมือ ปลายเท้า (2.59± 1.04, 46.43%)  ท้องผูก (2.49± 0.93, 44.44%)  และ อ่อนเพลีย/เปลี้ย/ไม่มีแรง (2.45± 0.90, 40.58%)  สำหรับความรุนแรงของอาการ พบว่า ผู้ป่วยรับรู้ความรุนแรงของอาการ 5 ลำดับแรกคือ ผมร่วง (5.34 ± 3.14) นอนไม่หลับ/นอนหลับยาก (4.85 ± 2.34)  ไม่อยากอาหาร/เบื่ออาหาร (4.56 ± 2.33) มองดูตัวเองไม่เหมือนเดิมหรือเปลี่ยนแปลงไป  (4.56 ± 2.54) และ อ่อนเพลีย/เปลี้ย/ไม่มีแรง (4.54 ± 2.33)  ผู้ป่วยและญาติผู้ดูแลใช้วิธีการจัดการอาการหลากหลาย ทั้งวิธีการใช้ยาและไม่ใช้ยา

ผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า ผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลามรับรู้ประสบการณ์อาการในมิติการเกิด ความถี่ และความรุนแรงแตกต่างกัน ดังนั้นพยาบาลควรตระหนักและประเมินอาการให้ครอบคลุม เพื่อวางแผนการดูแลให้ผู้ป่วยสามารถจัดการอาการได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ